De Digital Markets Act treedt (geleidelijk) in werking op 2 mei 2023 en zorgt voor echte veranderingen in de digitale economie. Het belangrijkste doel van de DMA is om eerlijke concurrentie op digitale markten te herstellen door de economische dominantie van de grote digitale platforms, die bekend staan als poortwachters, te beperken. Het is onder andere de bedoeling om de verplichting om eerlijke, redelijke en niet-discriminerende toegangsvoorwaarden te hanteren voor hun zakelijke gebruikers, uit te breiden naar de netgiganten. Op 6 september 2023 publiceerde de Europese Commissie een eerste lijst van zes gatekeepers die onder de DMA zullen vallen.
De grote digitale platforms en in het bijzonder de GAFAM’s (Google, Apple, Facebook, Amazon en Microsoft) beschikken over een enorme hoeveelheid gegevens van hun gebruikers. De wurggreep van deze platforms in de digitale economie maakt kleine bedrijven en consumenten bijzonder afhankelijk van hun diensten. De belangrijkste doelstelling van de DMA is daarom om de economische activiteiten van deze digitale reuzen te reguleren, concurrentiebeperkende praktijken te bestrijden en een hoger concurrentieniveau op de Europese digitale markten te garanderen.
Om deze doelstellingen te bereiken, verbiedt de DMA deze digitale platforms om zich in te laten met een aantal commerciële praktijken die de concurrentie en de toetreding van nieuwe bedrijven tot de markt zouden verhinderen. Het zet regelgevende instrumenten in om eerlijke concurrentie te garanderen en kleine en middelgrote ondernemingen in staat te stellen hun plaats op de digitale markt in te nemen.
Maar tegen welke bedrijven richt de DMA zich precies?
De tekst stelt dat de DMA van toepassing is op “essentiële platformdiensten die door poortwachters worden geleverd of aangeboden aan zakelijke gebruikers die in de EU zijn gevestigd of aan eindgebruikers die in de EU zijn gevestigd”.
De DMA somt tien basistypen platformdiensten op, namelijk :
- online bemiddelingsdiensten
- online zoekmachines
- online sociale netwerkdiensten
- platformdiensten voor het delen van video’s
- niet-lijngebonden interpersoonlijke communicatiediensten;
- besturingssystemen;
- internetbrowsers;
- virtuele assistenten;
- cloud computing-diensten;
- online reclamediensten, waaronder advertentienetwerken, advertentiebeurzen of andere advertentiebemiddelingsdiensten.
Er wordt ook gespecificeerd dat een bedrijf wordt aangewezen als een poortwachter als :
- Het een aanzienlijk gewicht heeft op de interne markt, d.w.z. het heeft een jaarlijkse omzet in de Unie van ten minste 7,5 miljard euro of een gemiddelde marktkapitalisatie van ten minste 75 miljard euro en is aanwezig in ten minste drie lidstaten;
- Het biedt een essentiële platformdienst die een belangrijk toegangspunt vormt waarmee zakelijke gebruikers hun eindgebruikers kunnen bereiken, d.w.z. meer dan 45 miljoen Europeanen per maand en meer dan 10.000 actieve jaarlijkse zakelijke gebruikers die zich in het laatste boekjaar in de EU hebben gevestigd;
- Het heeft een solide en duurzame positie in zijn activiteiten.
Op 6 september 2023 publiceerde de Europese Commissie een eerste lijst van zes poortwachters.
Het betreft hier de GAFAM’s Alphabet (Google), Amazon, Apple, Meta (Facebook) en Microsoft en de Chinese groep ByteDance, eigenaar van TikTok.
In totaal zijn er 22 basisplatformdiensten aangewezen die worden geleverd door “poortwachters”, waaronder TikTok, Facebook, Instagram, LinkedIn, Whatsapp, Messenger, Google Maps, Play, Shopping en Search, Amazon en Meta Marketplace, App Store, Youtube, Chrome, Safari, Google Android, iOS, Windows PC OS, enzovoort.
Deze bedrijven zijn onderworpen aan bepaalde regels die zijn opgenomen in de artikelen 5 en 6 van de DMA. Sommige van deze regels gelden voor iedereen, terwijl andere per geval worden opgelegd. Deze omvatten bijvoorbeeld :
- De verplichting om het net zo gemakkelijk te maken om zich af te melden als om zich te abonneren op een essentiële platformdienst;
- Het toestaan dat standaardkeuzes worden gewijzigd;
- De overdraagbaarheid van gegevens van hun dienst naar een concurrerende dienst toestaan;
- verkopers toestaan om hun aanbiedingen te promoten en contracten te sluiten met hun klanten buiten de platforms om;
- Het verbieden om de belangrijkste software zoals een webbrowser, zoekmachines of virtuele assistenten standaard op te leggen bij de installatie van een besturingssysteem; enz.
Bij niet-naleving van deze verplichtingen kan de Commissie een boete opleggen van 10% van de omzet van de toegangsbeheerder, of 20% in geval van recidive, of, in de ernstigste gevallen, corrigerende maatregelen opleggen.
Zin om meer te lezen?
