De productiviteit verhogen, de interne werking vergemakkelijken of content herwerken naar andere formats… De mogelijkheden van generatieve kunstmatige intelligentie zijn zo goed als legio. In een helder rapport maakt de International News Media Association (IMMA) uitgevers wegwijs in de wondere wereld van AI. Een samenvatting.
Hoewel artificiële intelligentie (AI) op zich geen nieuwe uitvinding is, raakte het de voorbije jaren steeds meer ingeburgerd. De ontwikkelingen in deze sector volgen elkaar razendsnel op. Een van de voornaamste nieuwigheden voor het grote publiek is generatieve AI. Die term verwijst naar algoritmes die in staat zijn om ‘zelf’ content te creëren. Ook met zulke toepassingen experimenteren ontwikkelaars al een hele tijd, en chatbots zijn niet nieuw, maar ChatGPT en consoorten tilden de technologie recent naar een hoger niveau – en tot in de huiskamer.
Dat organisaties die leven van de productie van content eveneens gevolgen ondervinden, hoeft niet te verbazen. Het IMMA-rapport gaat het disruptieve karakter van generatieve AI voor uitgevers niet uit de weg, maar benadrukt naast de mogelijke gevaren ook de vele opportuniteiten die gepaard gaan met deze digitale (r)evolutie.
Kansen
Er zijn vandaag honderden AI-tools op de markt die de productiviteit van een redactie gevoelig kunnen verhogen. Neem nu ChatGPT van OpenAI, dat op basis van het taalmodel GPT functioneert en tegenwoordig ook in appvorm bestaat. Mits je de juiste vragen stelt, kan ChatGPT op allerlei manieren inspiratie bieden en zelfs concrete contentvoorzetten geven. In geen tijd creëert de tool interviewvragen, een lijstje sleutelwoorden voor een SEO-artikel, een meta description, een Facebookpost of zelfs een (basic) artikel.
De mogelijkheden zijn legio. Er bestaan toepassingen die audiofragmenten quasi foutloos transcriberen, afbeeldingen genereren op basis van tekstuele input, ondertitels toevoegen aan een video, grote databases analyseren en samenvatten, … En ook achter de schermen of buiten het redactionele om biedt AI een helpende hand. Zo zijn er zelfs tools die het werk van community managers faciliteren en diplomatische antwoorden op kritische reacties verzinnen.
Laat het duidelijk zijn, generatieve AI-tools kunnen enorme efficiëntiewinsten opleveren. Dat de medewerkers van mediaorganisaties daardoor de kans krijgen om meer tijd te investeren in uitdagingen die algoritmes niet beheersen – de auteur van het rapport denk bijvoorbeeld aan high-value journalism –, bewijst dat de stap naar kwaliteitswinsten dan gauw gezet is.
AI-toepassingen kunnen de simpele content voor hun rekening nemen, maar zijn ook bij machte om bestaande publicaties te herwerken in andere formats of te hertalen voor verschillende doelgroepen. Op die manier creëert de kunstmatige intelligentie nog wat extra meerwaarde naar het publiek toe. Met een belangrijk democratisch effect, want zo krijgen ook doelgroepen die gewoonlijk uit de boot vallen relevante content voorgeschoteld. En dankzij de nieuwe mogelijkheden op vlak van publieksonderzoek, geldt die toegenomen relevantie uiteindelijk voor het hele publiek.
Aangezien de markt van de AI-tools razendsnel evolueert, zou een concreet overzicht snel gedateerd zijn. Het is aangewezen om eerst goed na te denken over de specifieke noden, om dan op zoek te gaan naar de meest geschikte oplossing.
Bedreigingen
Moeten journalisten en andere medewerkers van uitgevers zich zorgen maken? Kan artificiële intelligentie hun takenpakket overnemen? Zo’n vaart zal het niet lopen, al is het daarbij wel belangrijk om het onderscheid te maken tussen eenvoudige, repetitieve taken en diepgravend journalistiek werk. Wie zich gewoonlijk enkel aan die eerste categorie waagt, mag zich bedreigd voelen. Maar van de echt complexe opdrachten, hebben de algoritmes geen kaas gegeten.
Tussen het identificeren van patronen en het identificeren van zeer relevante patronen gaapt immers nog een grote kloof. Razendsnel teksten kunnen uitspitten is een grote kwaliteit, maar wat met het verschil tussen feiten en meningen? Wat met het toevoegen van een noodzakelijk emotioneel en publieksgericht laagje? En experts interviewen om nieuwe inzichten te vergaren, is ook niet meteen de specialiteit van een algoritme.
Journalisten zijn en blijven dus onmisbaar. In de hedendaagse redactionele praktijk is artificiële intelligentie dan ook geen uitdager maar een hulpmiddel, getuige de lange lijst van opportuniteiten. AI op een doordachte manier inzetten is de boodschap, een queeste die tevens enkele wettelijke en ethische kanttekeningen omvat.
Hindernissen
Volledige transparantie over het gebruik van AI is vereist, net als waakzaamheid wat betreft de fouten die er inherent aan verbonden zijn. Zo zijn er heel wat voorbeelden van algoritmes die bias doorvertalen in de gecreëerde content. Het is zaak om de bestaande wettelijke kaders te respecteren en de nieuwe ontwikkelingen op dat vlak nauwgezet op te volgen. Vandaag is bijvoorbeeld een fundamentele discussie gaande over copyright en auteursrechten, want wie mag zich in feite eigenaar noemen van de artificiële content?
Daar als uitgever of mediabedrijf ook nog een laagje zelfregulering aan toevoegen, lijkt geen overbodige luxe. Wanneer codewoorden als transparantie en factchecking ingebed zitten in de redactionele werking, liggen de opportuniteiten van artificiële intelligentie voor het grijpen en plukken zowel het medium als het publiek er de vruchten van.
Lees de nieuwe richtlijn rond AI die de Raad van de Journalistiek recent invoerde.
Bron: INMA: Report – News Media at the Dawn of Generative AI
Zin om meer te lezen?
