Op 13 maart stemde het Europees Parlement met een overweldigende meerderheid voor de Wet over Kunstmatige Intelligentie (AI Act), die wordt gezien als een historische stap in de regulering van technologieën voor kunstmatige intelligentie.
De wet werd aangenomen met 523 stemmen voor, 46 tegen en 49 onthoudingen. Het wetsvoorstel, dat nog door een laatste politieke en technische fase moet, zal waarschijnlijk volgend jaar in mei van kracht gaan.
Ter herinnering: dit wetsvoorstel werd in april 2021 door de Europese Commissie ingediend. Het regelgevingsproces werd echter verstoord door de opkomst van ChatGPT eind 2022. Technologieën als deze riepen veel vragen op, waardoor generatieve AI werd opgenomen in de lopende onderhandelingen.
Deze tekst categoriseert de verschillende risiconiveaus van AI en legt ontwikkelaars passende controlemaatregelen op. Enerzijds moeten AI-modellen voor algemene doeleinden voldoen aan transparantieverplichtingen en Europese auteursrechtregels. Anderzijds moeten de gegevensbronnen, die worden gebruikt om deze AI’s te trainen, transparant zijn en moet de door deze AI’s gegenereerde inhoud kunnen worden geïdentificeerd. Bovendien zullen systemen die als “zeer risicovol” worden beschouwd en die bijvoorbeeld worden gebruikt in kritieke infrastructuren zoals onderwijs, human resources of wetshandhaving, aan strengere eisen moeten voldoen.
De tekst preciseert dat bepaalde toepassingen absoluut verboden zijn, met name het beoordelen van burgers of massasurveillance zoals in China gebruikt wordt, evenals biometrische identificatie van mensen op openbare plaatsen.
Om ervoor te zorgen dat deze wetgeving wordt nageleefd, zal de Europese Unie controle- en sanctiemechanismen opzetten door de oprichting van een Europees AI-bureau binnen de Europese Commissie, dat de bevoegdheid zal hebben om boetes op te leggen variërend van 7,5 tot 35 miljoen euro, afhankelijk van de ernst van de overtreding en de grootte van het betrokken bedrijf.
Verschillende mediaverenigingen zoals de EPC, EMMA, ENPA, FEP, CEPI en News Media Europe hebben zich uitgesproken en verwelkomden deze parlementaire beslissing. Ze wijzen erop dat de AI Act een ongekende stap voorwaarts betekent in de regulering van deze technologieën en houders van rechten de eerste mogelijkheid biedt om hun rechten te doen gelden. Ze benadrukken echter dat het belangrijk is om deze verbintenis na te komen door ervoor te zorgen dat deze regels daadwerkelijk en effectief worden geïmplementeerd en zo het doel van de wet bereiken.
De AI Act zal echter niet onmiddellijk operationeel zijn, aangezien zij nog moet worden goedgekeurd door de Europese Raad voordat zij officieel wordt gepubliceerd in het Publicatieblad, wat zou moeten gebeuren voor het einde van de parlementaire zittingsperiode in juni. De wet zal dan geleidelijk in werking treden en binnen drie jaar volledig van toepassing zijn.
